Makinesini bir yerden bir yere götürmek isteyen çoğu kişi aradığı aracın adını bilmez. Google'a "kepçe taşıyan tır", "kepçe taşıma kamyonu" ya da "kepçe taşıyan tıra ne denir" yazar. Cevap kısa: bu araca lowbed denir. Ama sahada aynı araç için on farklı ad duyarsınız ve şoförle, şantiye şefiyle ya da nakliyeciyle konuşurken bu adları bilmek işinizi kolaylaştırır. Aşağıda Yazgan Nakliye ekibinin telefonda en sık duyduğu adları, ne anlama geldiklerini ve hangi işe yaradıklarını topladık.
Kepçe taşıyan tırın adı: lowbed, lowbet, lobet
İş makinelerini taşıyan, yük platformu yere çok yakın olan dorsenin adı lowbed'dir. İngilizcedeki "low bed" (alçak yatak) sözünden gelir ve "loubed" diye okunur. Kulaktan kulağa yayıldığı için sahada en çok lowbet ve lobet diye söylenir; ilanlarda "lowbet tır", "lowbet dorse", "lowbet kamyon" yazımlarını da görürsünüz. Hepsi aynı aracı anlatır. Platform alçak olduğu için 3 metre yüksekliğindeki bir ekskavatör bile 4 metrelik yol yüksekliği sınırının altında kalır; sıradan bir tır kasasında bu mümkün değildir.
Lowbedin teknik ayrıntılarını, ölçülerini ve kaç ton taşıdığını lowbed nedir rehberinde ayrıca anlattık. Bu yazı ise sözlük niteliğinde.
Sahada duyacağınız adlar ve anlamları
| Sahada söylenen | Ne demek | Ne zaman kullanılır |
|---|---|---|
| Kepçe taşıyan tır, lowbet tır | Çekici + lowbed dorse | 10 tonun üstündeki her iş makinesi |
| Kırkayak | Çok dingilli, çok tekerli ağır lowbed | 50 ton üstü makine, trafo, sanayi yükü |
| Lowbet ayağı, hidrolik ayak | Arka yükleme rampası | Makinenin kendi gücüyle dorseye çıkması |
| Kamyon üstü / araç üstü lowbet | Kamyon şasisine kurulu rampalı alçak platform | Mini kepçe, forklift, traktör (1-8 ton) |
| Önden kırma, boyun ayrılan | Ayrılabilir boyunlu lowbed (RGN) | Rampaya tırmanamayan alçak ya da uzun makineler |
| Havuzlu lowbet | Ortası daha da alçak platform | Çok yüksek makine ve trafo |
| Uzayan lowbet | Uzatılabilir (extendable) lowbed | Greyder, uzun boom, kiriş |
| Çekici | Dorseyi çeken araç (tır kafası) | Her lowbed seferinde |
| Dingil, aks | Tekerlek grubu taşıyan mil | Dingil sayısı taşınabilecek tonu belirler |
| Gabari | Yolun izin verdiği en, boy ve yükseklik sınırı | Aşılırsa izin belgesi gerekir |
| Eskort, kılavuz araç | Geniş yükün önünde ya da arkasında giden uyarı aracı | Çok geniş veya çok uzun yüklerde |
Kırkayak nedir?
Sahada çok sayıda küçük tekerlekli, uzun ve ağır lowbedlere kırkayak denir; tekerlek sırası bir kırkayağın bacaklarını andırdığı için bu adı almıştır. Genellikle 4 ve üzeri dingilli, bazıları modüler (birbirine eklenebilen) dorselerdir. 40 ton sınıfı dozer, 50 ton üstü madencilik ekskavatörü, paletli vinç gövdesi ya da trafo gibi yükler kırkayakla taşınır. Bu yükler neredeyse her zaman özel yük taşıma izin belgesi ve çoğu zaman eskort gerektirir. 20-30 tonluk standart bir kepçe için kırkayak gerekmez; 3 dingilli lowbed yeterlidir ve daha ucuzdur.
Lowbet ayağı ne demek?
Şoförler lowbedin arkasındaki yükleme rampalarına ayak der. "Hidrolik ayaklı lowbet" rampası pistonla inip kalkan dorse, "mekanik ayak" ise elle indirilen rampa demektir. Makine bu rampalardan kendi gücüyle dorseye çıkar; rampa eğimi yüzde 20'yi geçmemeli ve zemin düz olmalıdır. İlan sitelerinde aynı kelime, dorse çekiciden ayrıldığında üzerinde durduğu destek bacakları için de kullanılır. Taşıma alırken bilmeniz gereken ilk anlam yeterlidir: makineniz rampaya tırmanamıyorsa (çok alçak şasi, uzun kiriş gibi) önden kırmalı lowbed istenir.
Kamyon üstü lowbet mi, tır lowbet mi?
Hafif makinelerde tır çağırmak gereksiz masraftır. Kamyon üstü lowbet (araç üstü lowbet, rampalı platform kamyon) 1-8 ton arasındaki mini kepçe, forklift, küçük silindir ve traktör için hem ucuz hem de dar sokağa girebildiği için pratiktir. 10 tonun üstüne çıkıldığında ya da makine 2,55 metreden genişse çekici ve lowbed dorse gerekir. Teklif isterken makinenin ağırlığını yazmanız, doğru aracı seçmemiz için yeterlidir; forklift ve traktör taşıma sayfalarında iki seçeneğin farkını ayrıca anlattık.
Beko, JCB, kepçe: hangi makine hangisi?
Halk arasında "kepçe" kelimesi neredeyse her toprak makinesini kapsar. Taşıma açısından ayırmak gerekir, çünkü ağırlıkları çok farklıdır:
- Ekskavatör (paletli kepçe, kazıcı): 1-8 ton mini, 20-36 ton orta ve ağır sınıf. En sık taşıdığımız makine; ayrıntı ekskavatör taşıma sayfasında.
- Bekoloder (beko, JCB, kazıcı yükleyici): Önü yükleyici kepçe, arkası kazıcı kollu lastikli makine; 7-9 ton. "Beko" ve "JCB" aslında marka adıdır ama sahada bu makinenin genel adı olmuştur. Çoğu zaman 2 dingilli lowbed ya da ağır platform yeter.
- Loader (loder, yükleyici kepçe): Büyük kovalı lastikli yükleyici; 12-25 ton. Kova genişliği yüzünden sık sık izin gerekir. Bkz. loader taşıma.
- Dozer (paletli dozer): Önünde bıçak olan paletli makine; 20-40 ton, bıçak çoğu zaman sökülür. Bkz. dozer taşıma.
Ağır nakliyat, ağır nakliye, lowbetçi
"Ağır nakliyat" ve "ağır nakliye" ilan ve tabelalarda iş makinesi ve büyük sanayi yükü taşıyan firmalar için kullanılır. Sahada lowbedle çalışan taşımacıya kısaca lowbetçi ya da lowbedci denir; markamızın adı da buradan geliyor. Hangi adla ararsanız arayın aradığınız şey aynıdır: makinenizin ağırlığına uygun dingil sayısında bir lowbed, belgeli bir sürücü ve gerekiyorsa izin belgesi.
Teklif isterken ne söylemelisiniz?
Doğru terimi bilmeniz gerekmez. Bize şu dört bilgiyi yazmanız yeterli: makinenin marka ve modeli (ya da yaklaşık ağırlığı), nereden, nereye ve tarih. "Kepçemi Tuzla'dan Gebze'ye götürmem lazım" demeniz bile işe başlamamız için yeter; dingil sayısını, rampa tipini ve izin gerekip gerekmediğini biz belirleriz. Teklif formunu doldurun ya da WhatsApp'tan yazın, 10 dakika içinde yazılı fiyat gelsin.